Genellikle çocuklar ateşli hastalıklar geçirirken (Grip, kızamık, kabakulak, boğaz enfeksiyonları gibi) yemek yeme isteklerini yitirirler, iştahsız olurlar. Bu durum gayet normaldir. Asla üzerine gidilmemesi gerekir. Bazen sınav veya tatile gidilecek seyahat öncesinde de iştah azalabilir. Kesinlikle önemli kural çocuklar hangi yaşta olursa olsunlar yemek için zorlanmamalıdırlar. Babası iş seyahatine giden veya anne baba ayrı çocuklarda yemek yeme bozuklukları gelişebilir. Bu ya hiç yemek yememe veya tersi aşırı iştah durumu hâsıl olabilir. Bu durum onların zaman zaman korkuları, mutsuzlukları ve heyecanları sırasında da artıp eksilebilir. Çocukların asla üstüne ters davranış gösterecek şekilde gidilmemeli. Bu konuda asla cezalandırılmamalı. Çocuklar ilgi, şefkat, sevgi ve iletişim beklerler. Bunu da çok dengeli bir şekilde sunmak gerekir.

Anne ve babalara göre genellikle çocukları az hatta hiç yemek yemiyor psikolojisindedir. Dolayısıyla sabahtan akşama kadar özellikle çocuğun yanında olan genellikle anneler sürekli ellerinde bir takım gıda maddeleri ile arkasından koşma ve onun ağzına bu besinleri tabiri caizse tıkma eğilimindedirler. İşte alın size bir kez daha “Obez çocuk vakası” O zamanlarda ve yıllarca sürekli olarak çocuğunun az beslendiğini düşünerek fazla miktarda besleyen anneler.

Siz ebeveynler; zamanında hiçbir şey yemeyen (Size göre) şişman çocuğunuza
Nasıl ;
“Yemeği az ye yavrum”
“Bak biraz az ye de zayıfla”
“Spor ve egzersiz yap yavrum”
“Zayıfla da sana güzel mayo alayım” diyeceksiniz.

Zamanında;
“Bak yemeğin hepsini bitirirsen senin bilgisayar oyunu oynamana izin veririm “diyen çocuğunuzu hareketsizliğe iten siz değilmiydiniz?

Aslında; Siz anne ve babalar çocuklarınızın başarı oranlarının düşmesine neden oldunuz. Ama bunu asla kabul etmezsiniz. Doğru ve gerçek olan bu ama…

Çocukta İştahsızlığın Bir Davranış Bozukluğu Olarak Ortaya Çıkma Nedenleri:

• Anne-babanın çocuğun üstüne aşırı düşmeleri veya tam tersi ilgisizlik göstermesi.
• Yemek yeme kurallarında katılık.
• Çocuğu yemek yeme konusunda tehdit etmek veya ödüllendirmek.
• Çocuğu kusma derecesine gelinceye kadar beslemek.
• Kendi kendine yiyebileceği yaşlarda bile, çocuğu annesinin beslemesi.
• Çocuğu, sevmediği yiyecekler için zorlamak.”Yemeğini yemezsen seni kurtlar kapar.”Arkandan köpek kovalar” (sizinde inanmadığınız ) saçma sapan laflarla beslemek.
• Yemek yemediği ya da az yediği zamanlar çocuğu duygusal ve fiziksel olarak cezalandırmak.
• Çocuğa sürekli olarak başka çocukları örnek göstermek, “Bak Ayşe ve Ali senden çok daha fazla yiyorlar.” Ne biçim çocuksun sen” gibi kıyaslamak.
• 0-6 yaş arası çocukların sağlıklı beslenmeye temel attığı en önemli yaş gurubudur. Bu durumda anne ve babalar kesinlikle çocuklarını iyi eğitmek zorundadırlar.
• 3-5 yaşlardaki çocukların enerji ve besin öğeleri ihtiyaçları bebeklik dönemindeki kadar yüksek değildir. Ancak bu yaş gruplarında da vücut gelişimi devam ettiği için uygun beslenme yine de çok önemlidir. Bu dönemde alınan günlük enerjinin %45-50’sinin karbonhidrattan, %15-20’sinin proteinden, %35’inin de yağlardan gelmesi önerilir. Çikolata, şeker, kola, cips gibi besinler hakkında çocuğunuzla konuşunuz ve ikna ediniz. Bu besinlerin onun sağlığı ve gelişimi hakkında negatif etkiler oluşturabileceğini anlatınız. Kızmayınız, bağırıp çağırmayınız. Unutmayınız, insanlara istediğinizi yaptırmak istiyorsanız, bunun tek yolu ikna etmektir.

Çocuğunuz düzenli bir gelişme dönemine girmekle beraber iştahında da aynı gelişme başlayacaktır. Sevdiği ve sevmediği belli yemekler olmaya devam edecek hatta yemeklerin tabakta birbirine değmemesini istemek gibi kişisel beslenme alışkanlıkları geliştireceklerdir. Bu durumu kabul ederek karşılamanız bu davranışların kısa süre içinde değişmesini sağlayacaktır. Sevdiği ve sevmediği yemeklere karşı saygı göstermeniz yeni tatları deneme konusunda daha istekli olmasını sağlayacaktır.

Zamanla kademeli olarak yeni tatlar için girişimde bulunduğunu görebilirsiniz fakat çoğu çocuk tanıdık olmayan yemekleri reddetmekte ve sebzeden kaçmaktadır. Basit, birbirine karışmamış ve sıcak ya da soğuk yerine oda sıcaklığında olan yemekleri daha çok tercih ediyorlar. Aynı zamanda çok güçlü tatları olan yemekleri reddettikleri gibi büyük porsiyonları gördüklerinde yemekten vazgeçebiliyorlar.

Günlük beslenme ihtiyaçlarını karşılamak için çocukların yemesi gerekenler:

• 2 bardak süt, 1 kâse yoğurt ya da peynir
• 1 porsiyon beyaz ya da kırmızı et ya da yumurta
• 1 porsiyon sebze
• Günlük olarak C ve haftada en az 3 ya da 4 kez A vitamini (Ispanak, yumurta sarısı, havuç, biber, kabak, sarı ve yeşil sebzeler)bakımından zengin besinler vermelisiniz.
  -4 porsiyon tahıl (mısır, pirinç, arpa, kepek, makarna)

Çocukların Beslenmelerinde Faydalı Alışkanlıklar:

• Yemek saatlerinizi ayarlayın.
• Çocuğunuzun masaya geldiğinde aç olduğundan emin olun. Böylece sadece yemeye değil hem de yemekten zevk almaya da meyilli olacaktır.
• Aç bile olsa çocuğunuzun yemeği beklemesine yardımcı olacak stratejiler geliştirin.
• Yemek hazırlanırken babasıyla özel zaman geçirmesi de bir alternatif olarak kullanılabilir.
• Eleştirel olmayın.
• Çocuğunuzun yemek yeme becerisi şu an ahla gelişmekte ve bu noktada ne kadar az eleştirel davranırsanız onun için o kadar iyi olacaktır.
• Araştırmalar çocukların ne kadar çok eleştirilirlerse beslenme konusunda o kadar kötü olduklarını gösteriyor.
• Makul sınırlar ve beklentiler tabii ki bunun dışında kalıyor.

The post 3-7 Yaş Çocuklarda Beslenme first appeared on Md. Murat Topoğlu.

• Bebeğinize 7. aydan sonra et ve yumurta sarısı verebilirsiniz.
• 8. aydan itibaren taze balık ve bakliyatlar verebilirsiniz.
• 1 yaş sonrası yumurta beyazı kullanabilirsiniz.
• Bebek yemeklerinde patlıcan, çilek gibi alerjen gıdalar kullanmayın.
• 1 yaş öncesi tariflerde bal ve kepek ekmeği kullanmayın.
• Kek, kurabiye gibi tarifleri bebek tahılları ile hazırlayabilirsiniz.
• Turunçgiller, muz ve kivi 6. aydan sonra verile bilir.
• Prebiyotik lif kaynağı olan enginar, omega 3 kaynağı olan ceviz, protein kaynağı olan bakliyatlar ile çoğunun antioksidan etkisi olan meyve ve sebzelere bebeğinizin beslenmesinde öncelik tanıyın.
• Süt içme alışkanlığını oluşturmak için de bebeğinize farklı lezzetler sunulabilirsiniz. Sütün tahıl ve meyvelerle birlikte hazırlanmasıyla farklı tatlar yaratılabilir.
• Bebeğinizin yemeklerine tuz ve şeker ilave etmeyin.
• Yetişkinler için hazırlanmış, katkı maddesi içeren ürünler kullanmayın. (Şanti, çikolata, hazır kek vb.)
• Sıvı yağı tercih edin. (Mısır özü veya zeytinyağı)
• Bir yaşından önce inek sütü kullanılmayın. Süt kullanılması gereken yerlerde -WHO (Dünya Sağlık Örgütü) özellikle 1 yaşına kadar inek sütü önermediği için- bebeklerin ayına uygun, devam sütlerini tercih edin.
• Bebeğinizin yemeğini hazırlarken mutlaka sağlıklı ve dengeli beslenmesi gerektiğini göz önünde bulundurun.

1. Meyveler

Elma, şeftali, armut, muz gibi meyvelerin suları, 1-2 tatlı kaşığından başlanarak verilir ve yavaş yavaş arttırılır.

Elma;
Elma yıkanır, soyulur. Cam rendede veya makinede püre haline getirilir yada suyu sıkılır. Su veya püre olarak yedirilir.

Şeftali;
Şeftali yıkanır, kabuğu soyulur, dilimlere ayrılır, çatalla veya makinede püre şekline getirilir. Su veya püre olarak yedirilir.

Muz;
Çatalla veya makinede püre şekline getirilir. İsteniyorsa portakal veya elma suyu ile biraz sulandırılabilir.

Portakal,mandalina, limon gibi meyveler çocuklarda başlangıçta karın ağrısı yapabilir. Bunun için bu meyveleri altı aydan sonra vermek daha uygun olur.

2. Sebzeler

Karışık Sebze Maması
6. ayında (meyve sularına başlandıktan 1-2 hafta sonra) genellikle öğle öğününde, 3-4 tatlı kaşığından başlanıp yavaş yavaş arttırılarak verilir. Başlangıçta koyu çorba, ilk haftadan sonra koyu püre şeklinde hazırlanır.

1. Hafta (Sebze Çorbası)
4 su bardağı su, 1 tutamdan az tuz, 1 orta boy havuç, 1 orta boy patates 45-50 dakika ağzı kapalı kapta pişirilir.

2. Hafta (Basit Sebze Püresi)
4 su bardağı su, 1 tutamdan az tuz, 1havuç, 1 patates ve 1 kabak 40 dak. haşlanır. Makineden geçirilerek elde edilen püre yedirilir.

3. Hafta (Karışık Sebze Püresi)
4 su bardağı su, bir tutam tuz, 2 orta boy havuç, 1 orta boy patatese ek olarak 1 çay kaşığı pirinç ve her gün, bir yenisi ilave edilmek üzere mevsimlik sebzeler (örneğin ilk gün 3-4 yaprak maydanoz, ertesi gün maydanoz+bir kaç yaprak ıspanak, 1 kabak, ertesi gün bunlara ek olarak 1/4 enginar, 1/4 domates vb.) ve 1 tatlı kaşığı pirinç eklenir. Tel süzgeç veya makineden geçirilerek püre yapılır yedirilir.

4. Hafta (Tam Sebze Püresi)
Yukarıdaki şekilde hazırlanan püreye 1 çay kaşığı zeytinyağı katılır.

7. Ayda
Sebze çorba veya püresine bir yemek kaşığı kıyma (3 kez çekilmiş) ya da küçük bir parça tavuk eklenmelidir.

3. Muhallebi

6. ayından itibaren, sebze püresinden 1-2 hafta sonra başlanır. Genellikle akşam öğünü olarak verilir.

İnek Sütü Muhallebisi
1 su bardağı süt, 1 tatlı kaşığı pirinç unu, 1 tatlı kaşığı şeker ile yapılır. Soğuk sütün bir kısmı ile pirinç unu iyice ezilir. Kalan süt eklenir ve karıştırılarak pişirilir. İnmeye yakın şeker eklenir.

Formül Sütler İle Muhallebi
1 su bardağı su, 1 tatlı kaşığı pirinç unu karıştırılarak pişirilir. Ateşten indirildikten sonra 6 ölçek formül süt katılır. Gerekirse tel süzgeçten geçirilir.

4. Yoğurt

Genellikle ikindi öğünü ek gıdası olan yoğurt muhallebi yerine de verilebilir. Tatlı yoğurt olmalıdır. Günlük taze yoğurt veriniz. Bir tatlı kaşığından başlayınız. 7-10 gün sürede bir su bardağına kadar çıkınız. Böylece öğünün birini yoğurt öğünü yapmış olursunuz.

5. Kahvaltı

7. ayından itibaren çocuk yukarıdaki besinlere alıştıktan sonra başlanır.

Bebek Kahvaltı Hazırlanışı

Formül süt, peynir, reçel veya pekmez, ekmek ile hazırlanır. Tuzu çıkartılmış peynir ve reçel süt içinde ezilir ve karışıma ekmek içi katılır. Önce 1 -2 tatlı kaşığı olarak başlanır ve miktarı giderek arttırılır. 1 yaşından önce alerji yapma özelliği nedeni ile bal verilmemelidir. Kahvaltıya arzu edilirse 1 çay kaşığı zeytin yağ eklenebilir. 8. aydan sonra peynir, reçel, zeytin ve ekmek, sütten ayrı olarak verilebilir.

6. Yumurta

Yabancı protein olarak alerji yapabilecek besi maddesi olduğu için küçük miktarlardan başlayıp giderek artırılarak verilir. Isı ile proteinler kısmen parçalanarak alerjik özellikleri de azalır. İlk başlandığı zaman (6 aylıkta) yumurta katı pişmiş olarak ve yalnız sarısı verilir. 1/2 kahve kaşığı yumurta, sebze öğününden hemen önce, 1/2 kaşık sebze ile karıştırılarak verilir. Gün aşırı ve her defasında miktar arttırılarak 8-10 günün sonunda sarısının tamamı verilir. Alerjik belirtiler (kusma, ishal, deride döküntü) görülen çocuklarda kesilir ve 2-3 hafta sonra yeniden denenir. Belirtiler tekrarlıyorsa verilmez. İyi tahammül edenlerde, 7 aylıkta yumurta sabah öğününe alınır. Haftada 3-4 yumurta sarısından fazlası verilmemelidir. Yumurta akı alerji yapabileceğinden, 12. aya kadar önerilmez.

7. Kıyma

Altıncı ayın sonundan itibaren, bebeğiniz tam bir öğün sebze püresi almaya başladığında, püreye kıyma şeklinde et ilavesi yapabilirsiniz. Bir öğün sebze püresi içine bir çorba kaşığı kıyma yeterlidir. Diğer öğünlerde, baharatsız ızgara köfte veya tavuğun beyaz eti didikleyerek küçük parçalar halinde sebze pürelerine eklenebilir.

8. Köfte

Yağsız, sinirsiz dana veya sığır kıymasından, çok az ekmek ufağı ve tuz ilavesiyle hazırlanır. Yağsız tavada veya ızgarada pişirilir. İçinin de iyice pişmesine dikkat edilir. Sebze maması veya ayrı olarak yedirilir.

9. Balık

Yedinci aylıktan sonra haşlanmış veya ızgarada pişirilmiş beyaz etli balıklar verilebilir. Kılçıklı balıkların iyi ayıklanması gerekir. Alerji yönünden dikkatli olunmalıdır.

10. Tahıl Çorbaları

Mercimek, yoğurtlu yayla, acısız tarhana çorbaları çocuğa 9. ayından itibaren değişik tadları öğretmek açısından verilebilir.

1-2 Yaş Çocuklarda Beslenme

Bu dönemde çocukların günlük beslenmesi, aşağıda belirtilen besin gruplarını dengeli bir şekilde kapsamalıdır.
Besin grupları:

Süt ve süt ürünleri (süt, yoğurt ve peynir): Bu besinler protein, A ve B vitaminleri, kalsiyum, çinko, iyot ve magnezyum içerir. İlk 12 ayda az yağlı sütlerin tüketilmesi önerilmez. Her gün yarım litre süt çocuklara verilmelidir. Süt her şekilde verilebilir. Sütün içerdiği kalsiyum çocukların gelişimi için çok önemlidir. Süt içmeyen ancak peynir yiyen bir bebek kalsiyum ihtiyacını peynirden sağlamış olur.

Et, balık ve baklagiller (yumurta, kırmızı ve beyaz etler, mercimek, nohut): Bu besinler protein, A ve B vitaminleri, demir, çinko ve lif (bitkisel kaynaklılar) içerir.

Ekmek, diğer tahıllar ve patates (makama, pilav, diğer unlular da bu gruptandır): Bu besinler protein,B1,B6 vitaminleri, kalsiyum, demir ve lif içerir.

Sebze ve meyveler (meyve, meyve suyu, sebzeler, salatalar): Lif, A ve C vitamini, folik asit, potasyum ve demir içerir.

The post Bebekler Hangi Ayda Neler Yemeli? first appeared on Md. Murat Topoğlu.